గాయత్రీ రామాయణం

జైశ్రీరామ్.

గాయత్రీ రామాయణం

తపః స్వాధ్యాయనిరతం తపస్వా వాగ్వాదం వరమ్ |

నారదం పరిపప్రచ్ఛవాల్మీకిర్మీనిపంగవమ్ || ౧

స హత్వా రాక్షస్వన్ సరాాన్ యజ్ఞఘ్నాన్ రఘునందనః |

ఋషిభః పూజితః సమ్ాగాథంద్రో విజ్యీ పరా || ౨

విశ్వామిత్రస్తు ధరాీత్వీ శ్రుత్వా జ్నకభాషితమ్ |

వతస రామ్ ధనః పశ్ా ఇతి రాఘవమ్బ్రవీత్ || ౩

తుష్టావాసా తద వంశ్ం ప్రవిష్ా చ్ విశ్వంపతః |

శ్యనీయమ్ నరంద్రసా తదస్వదా వాతిష్ఠత || ౪

వనవాసం హి సంఖ్యాయ వాస్వంస్వాభరణాని చ్ |

భరాురమ్నగచ్ఛంత్యా స్వత్వయై శ్ాశురో దధౌ || ౫

రాజా సతాం చ్ ధరీం చ్ రాజా కులవత్వం కులమ్ |

రాజా మాత్వ పిత్వ చైవ రాజా హితకరో నృణామ్ || ౬

నిరీక్షయ స ముహూరుం తు దదరశ భరతో గుర్మమ్ |

ఉటజే రామ్మాస్వనం జ్టామ్ండలధ్యరిణమ్ || ౭

యది బుదిధః కృత్వ ద్రష్ాం అగసుయం తం మ్హామునిమ్ |

అద్యావ గమ్నే బుదిధం రోచ్యసా మ్హాయశ్వః || ౮

భరతస్వారాపత్రసా శ్ాశ్రూణాం మ్మ్ చ్ ప్రభో |

మ్ృగరూపమిదం వాకుం విసీయం జ్నయిష్ాతి || ౯

గచ్ఛశీఘ్రమితో రామ్ స్తగ్రీవం తం మ్హాబలమ్ |

వయసాం తం కుర్మ క్షిప్రమితో గత్వాఽదా రాఘవ || ౧౦

దేశ్కాలౌ ప్రతీక్షసా క్షమ్మాణః ప్రియాప్రియే |

స్తఖదఃఖసహః కాలే స్తగ్రీవ వశ్గో భవ || ౧౧

వందాస్తు తు తపస్ససదధః త్వపస్వ వీతకలీష్టః |

ప్రష్ావాాశ్వాపి స్వత్వయాః ప్రవృతిుం వినయానిాతః || ౧౨

స నిరిితా పరీం శ్రేష్టఠం లంకాం త్వం కామ్రూపిణీమ్ |

విక్రమేణ మ్హతజాః హనమానాీర్మత్వతీజ్ః || ౧౩

ధనాా దేవాః స గంధరాాః స్సదధశ్ాపరమ్రషయః |

మ్మ్ పశ్ానిు యే నాథం రామ్ం రాజీవలోచ్నమ్ || ౧౪

మ్ంగళాభముఖీ తసా స్వ తదస్వనీహాకపః |

ఉపతస్తేవిశ్వలాక్షీ ప్రయత్వ హవావాహనమ్ || ౧౫

హితం మ్హారేం మ్ృద హేతు సంహితం

వాతీతకాలాయతి సంప్రతిక్షమ్మ్ |

నిశ్మ్ా తదాకాముపస్సేతజ్ారః

ప్రసంగవానతురమేతదబ్రవీత్ || ౧౬

ధరాీత్వీ రక్షస్వం శ్రేష్ఠః సంప్రాప్తుఽయం విభీష్ణః |

లంకైశ్ారామ్ ధ్రువం శ్రీమానయం ప్రాప్తాతాకంటకమ్ || ౧౭

యో వజ్రపాత్వశ్ని సనిాపాత్వన్

న చ్క్షుభే నాపి చ్చాల రాజా |

స రామ్బాణాభహతో భృశ్వరుః

చ్చాల చాపం చ్ ముమోచ్ వీరః || ౧౮

యసా విక్రమ్మాస్వదా రాక్షస్వ నిధనం గత్వః |

తం మ్నేా రాఘవం వీరం నారాయణమ్నామ్యమ్ || ౧౯

న త దదరిశర రామ్ం దహంతమ్రివాహినీమ్ |

మోహిత్వః పరమాస్తేణ గాంధరాణ మాహాతీనా || ౨౦

ప్రణమ్ా దేవత్వభాశ్ాబ్రాహీణేభాశ్ామైథిల్మ |

బదధంజ్లిపటా చేదమువాచాగ్వా సమీపతః || ౨౧

చ్లనాతపరాతంద్రసా గణా దేవాశ్ాకంపిత్వః |

చ్చాల పారాతీ చాపి తదశ్లిష్టామ్హేశ్ారమ్ || ౨౨

దరాః పత్రః పరం రాష్ట్రం భోగాచాఛదనభోజ్నమ్ |

సరామేవావిభకుం నో భవిష్ాతి హరీశ్ార || ౨౩

యామేవ రాత్రం శ్త్రుఘాః పరణశ్వలాం సమావిశ్త్ |

త్వమేవ రాత్రం స్వత్వఽపి ప్రసూత్వ దరకదాయమ్ || ౨౪

ఇదం రామాయణం కృతసనం గాయత్రీబీజ్సంయుతమ్ |

త్రసంధాం యః పఠేనిాతాం సరాపాపః ప్రముచ్ాత ||

జైహింద్.

గాయత్రీ మంత్రార్థము.

జైశ్రీరామ్. 

"ఓం భూర్భువస్వః" అనేది గాయత్రీ మంత్రంలోని మొదటి భాగం.

ఇది మూడు లోకాలను మరియు దైవిక శక్తిని సూచిస్తుంది. 

భూర్ (భూలోకం/శరీరం)భువః (అంతరిక్షం/ప్రాణం)స్వః (స్వర్గలోకం/ఆత్మ) - ఈ మూడు లోకాలను సృష్టించిపాలించే సత్యస్వరూపుడైన తేజోమయుడైన పరమాత్ముని (సవితృ) ధ్యానిస్తున్నామని దీని అర్థం.

ఓం: ప్రణవ నాదంపరబ్రహ్మ స్వరూపం.

భూః: భూలోకంభౌతిక శరీరంఉనికిని సూచించేది.

భువః: భువర్లోకంఅంతరిక్షంప్రాణశక్తి (Life force).

స్వః: స్వర్గలోకంఆత్మ (Soul)ఆధ్యాత్మిక ప్రదేశం. 

సమగ్ర అర్థం:

భూభువర్సువర్ లోకాలలో (భూమిఅంతరిక్షంస్వర్గం) నిండి ఉన్నసకల ప్రాణాలనుసృష్టిని సృష్టించినఅత్యంత పూజనీయుడైనప్రకాశవంతమైన ఆ పరమాత్ముని (సవితృ దేవుని) మనం ధ్యానిస్తున్నాము. ఆ దైవిక తేజస్సు మా బుద్ధిని సన్మార్గంలో ప్రేరేపించుగాక. 

 

"తత్సవితుః"  అంటే "ఆ సవితృదేవుని" లేదా "ఆ సూర్యదేవుని యొక్క" అని అర్థం. ఇది సృష్టికర్తయైన సూర్యుని (ప్రకాశవంతమైన పరమాత్మ) ప్రకాశాన్నితేజస్సును ప్రార్థించే సందర్భంలో వాడబడుతుంది. 'తత్' (ఆ) + 'సవితుః' (సూర్యుని/ప్రేరకుని) కలిసి తత్సవితుఃగా ఏర్పడింది.

తత్ (तत्): ఆ (పరమాత్మ/దైవం).

సవితుః (सवितुः): సవితృదేవునిసూర్యునిప్రేరకుని (జీవులను ప్రేరేపించేవాడు)

'వరేణ్యం'  అంటే పూజింపదగినవాడు****శ్రేష్ఠుడైనవాడులేదా కోరదగినవాడు అని అర్థం. ఇది దైవికమైన గౌరవంఉన్నతమైన వ్యక్తిత్వంమరియు ఉత్తమమైన శ్రేష్ఠతను సూచించే సంస్కృత పదం. గాయత్రీ మంత్రంలో ఈ పదాన్ని సూర్య భగవానుని శ్రేష్ఠత్వాన్ని కొనియాడటానికి ఉపయోగిస్తారు. 

ముఖ్యమైన అర్థాలు:

పూజింపదగినవాడు: ఆరాధనకు అర్హుడైనవాడు (Worthy of worship).

శ్రేష్ఠుడు: అత్యుత్తమమైనవాడు (Excellent/Best).

కోరదగినవాడు: ఎన్నుకోదగిన లేదా ఆశించదగిన వ్యక్తి (Desirable). 

"భర్గోదేవస్య ధీమహి" అనే భాగంలో భర్గోదేవస్య అంటే "ఆ దివ్యమైన తేజస్సు గల పరమాత్ముని (దేవుని)" అని అర్థం. ఇది సృష్టికర్త అయిన సూర్య భగవానుని లేదా పరబ్రహ్మ యొక్క పాపాలను నశింపజేసే తేజోరూపాన్ని సూచిస్తుందిఆ వెలుగును మేము ధ్యానిస్తున్నాము (ధీమహి) అని దీని అర్థం. 

వివరణ:

భర్గో (Bhargo): పాపాలనుఅజ్ఞానాన్ని నశింపజేసే దివ్య తేజస్సు/కాంతి.

దేవస్య (Devasya): దైవిక స్వరూపుడైన (భగవంతుని యొక్క).

భర్గోదేవస్య ధీమహి: ఆ తేజోమయుడైన పరమాత్ముని మేము ధ్యానిస్తున్నాము.

"ధియోయోనః" (Dhiyo Yo Nah) అనేది ప్రసిద్ధ గాయత్రీ మంత్రంలోని చివరి పాదంలో భాగం. సృష్టికర్తయిన సవితృ దేవత (సూర్యుడు) మా బుద్ధిని సన్మార్గంలో ప్రేరేపించాలని ప్రార్థించే"ధియోయోనః ప్రచోదయాత్" అనే వాక్యంలో ఇది ఉంది. ఇది భగవంతుడు మన మేధస్సునుఆలోచనలను ఉత్తేజపరచాలని కోరుకునే జ్ఞానప్రదమైన మంత్రార్థాన్ని తెలుపుతుంది. 

వివరణ:

ధియో (Dhiyo): బుద్ధులను / మేధస్సును (Intelligences/Intellect)

యో (Yo): ఎవరైతే (Who)

నః (Nah): మా (Our/Us)

ప్రచోదయాత్ (Prachodayat): ప్రేరేపించుగాక (Inspire/Guide) 

తాత్పర్యం:

మా బుద్ధులను సన్మార్గంలో ప్రకాశింపజేయునట్లుఆ భగవంతుడు మా మేధస్సును ప్రేరేపించుగాక అని దీని అర్థం. 

"ప్రచోదయాత్" (Prachodayat) అంటే "ప్రేరేపించునుగాక" లేదా "ఉత్తేజితం చేయునుగాక" అని అర్థం. ఇది మన బుద్ధిని (ధియో) సన్మార్గంలో నడిపించమనిజ్ఞానాన్ని ప్రకాశింపజేయమని సూర్య భగవానుణ్ణి లేదా పరంధాముణ్ణి వేడుకునే ప్రార్థన.

వివరణాత్మక ప్రతిపదార్థం:

ప్రచోదయాత్ (प्रचोदयात्): ప్రేరేపించునుగాక / చైతన్యపరచునుగాక / ప్రకాశింపజేయునుగాక.

ధ్రియో యో నః ప్రచోదయాత్: మా (నః) బుద్ధిని (ధియః) ఏ సవితృ దేవుడు (యః) సన్మార్గంలో (ప్రచోదయాత్) ప్రేరేపిస్తాడో. 

సందర్భం:

గాయత్రీ మంత్రం చివరలో వచ్చే "తత్సవితుర్వరేణ్యం భర్గో దేవస్య ధీమహిధియో యో నః ప్రచోదయాత్" అనే పాదంలోమా బుద్ధిని సన్మార్గం వైపు మళ్లించు అని కోరడం దీని అంతరార్థం. 

జైహింద్.